اضطراب و استرس بخشی طبیعی از زندگی هر انسان، حتی کودکان، است. اما زمانی که این احساسات شدت پیدا کنند یا برای مدت طولانی ادامه داشته باشند، میتوانند بر رشد ذهنی، عاطفی، اجتماعی و حتی جسمی کودک تأثیر منفی بگذارند. بسیاری از والدین نمیدانند که رفتارهای ساده روزمره آنها میتواند نقش مهمی در کاهش اضطراب کودک داشته باشد. خبر خوب این است که با شناخت دلایل استرس و استفاده از روشهای صحیح تربیتی، میتوان به کودک کمک کرد احساس امنیت، آرامش و اعتمادبهنفس بیشتری داشته باشد.
اضطراب در کودکان دلایل مختلفی دارد و همیشه به یک عامل خاص محدود نمیشود. تغییر محیط زندگی، شروع مدرسه، امتحانات، تولد خواهر یا برادر، اختلافات خانوادگی، فشارهای تحصیلی، ترس از شکست، استفاده بیش از حد از فضای مجازی یا حتی مشاهده اخبار و اتفاقات ناراحتکننده میتواند باعث افزایش استرس در کودکان شود. گاهی نیز اضطراب والدین بهصورت ناخودآگاه به فرزند منتقل میشود و کودک احساس ناامنی میکند.
شناخت نشانههای اضطراب، اولین قدم برای کمک به کودک است. برخی از رایجترین علائم عبارتاند از:
کودک ممکن است زودرنج، پرخاشگر، گوشهگیر یا وابستهتر از گذشته شود. همچنین ممکن است از حضور در مدرسه یا جمعهای دوستانه خودداری کند.
دلدرد، سردرد، بیاشتهایی، تهوع، اختلال خواب، کابوسهای شبانه یا خستگی مداوم گاهی ریشه در اضطراب دارند، نه بیماری جسمی.
کاهش تمرکز، فراموشی، بیانگیزگی یا افت نمرات نیز میتواند نشانهای از استرس باشد.
خانه باید امنترین مکان برای کودک باشد. رفتار آرام، محبتآمیز و قابل پیشبینی والدین باعث میشود کودک با خیال راحت احساسات خود را بیان کند. از دعوا و تنشهای خانوادگی در حضور کودک تا حد امکان پرهیز کنید.
گاهی کودک فقط به کسی نیاز دارد که بدون قضاوت به حرفهایش گوش دهد. به جای گفتن «چیزی نیست، نگران نباش»، بگویید: «میفهمم که این موضوع تو را نگران کرده است. بیا با هم دربارهاش صحبت کنیم.» این جمله احساس ارزشمندی و امنیت را در کودک تقویت میکند.
خواب کافی، تغذیه سالم، زمان مشخص برای بازی، درس و استراحت، ذهن کودک را آرامتر میکند. داشتن یک برنامه منظم باعث میشود کودک احساس کنترل بیشتری بر زندگی خود داشته باشد.
بازی یکی از بهترین راههای تخلیه هیجانات است. فعالیتهایی مانند دویدن، دوچرخهسواری، نقاشی، موسیقی یا بازیهای گروهی به کاهش هورمونهای استرس و افزایش احساس شادی کمک میکنند.
مقایسه با خواهر، برادر یا همکلاسیها میتواند احساس ناکافی بودن را در کودک افزایش دهد. به جای مقایسه، پیشرفتهای شخصی او را ببینید و تلاشهایش را تشویق کنید.
تمرین تنفس عمیق، شمارش آرام، قصهگویی قبل از خواب، مدیتیشن کودکانه یا تصور یک مکان آرام میتواند در کنترل اضطراب بسیار مؤثر باشد. این مهارتها به کودک کمک میکنند در موقعیتهای استرسزا احساس آرامش بیشتری داشته باشد.
اگر اضطراب کودک شدید است، بیش از چند هفته ادامه دارد یا زندگی روزمره او را مختل کرده است، بهتر است با یک روانشناس کودک مشورت کنید. مراجعه زودهنگام میتواند از بروز مشکلات جدیتر در آینده پیشگیری کند.
اضطراب و استرس در کودکان موضوعی قابل مدیریت است، به شرط آنکه والدین نشانهها را بهموقع تشخیص دهند و با صبوری و آگاهی با آن برخورد کنند. ایجاد محیطی امن، گفتوگوی صمیمانه، برنامه منظم، بازی، تشویق و آموزش مهارتهای مقابله با استرس، مهمترین اقداماتی هستند که به کودک کمک میکنند با آرامش بیشتری با چالشهای زندگی روبهرو شود. کودکی که احساس امنیت و حمایت میکند، در آینده نیز توانایی بیشتری برای مدیریت هیجانات و حل مسائل خواهد داشت.
اشتراک گذاری این مقاله :
نویسنده این مقاله:
برای تغییر این متن روی دکمه ویرایش کلیک کنید. لورم ایپسوم متن ساختگی با تولید سادگی نامفهوم از صنعت چاپ و با استفاده از طراحان گرافیک است
